Những cơn mưa đầu mùa sau chuỗi ngày nắng nóng gay gắt thường mang lại cảm giác dễ chịu, giúp đồng ruộng “hạ nhiệt” sau thời gian dài khô hạn. Tuy nhiên, đối với cây lúa, đây lại là giai đoạn rất nhạy cảm. Chỉ cần một trận mưa lớn xuất hiện đột ngột sau nhiều ngày nắng gắt, ruộng lúa có thể nhanh chóng xuất hiện tình trạng vàng lá, chậm phát triển, đẻ nhánh kém.
Sốc thời tiết đầu mùa mưa không phải hiện tượng hiếm gặp mà gần như vụ nào cũng xảy ra, đặc biệt trong điều kiện thời tiết ngày càng thất thường như hiện nay.
Vì sao cây lúa dễ bị sốc thời tiết khi giao mùa?
Nguyên nhân chính là do cây lúa bị thay đổi môi trường sinh trưởng quá nhanh trong thời gian ngắn.
Sau thời gian dài nắng nóng, cây lúa và bộ rễ thích nghi với điều kiện nhiệt độ cao, đất khô và lượng oxy trong đất tương đối ổn định. Khi gặp mưa lớn đột ngột, nhiệt độ môi trường giảm nhanh, ruộng bị ngập nước, đất thiếu oxy khiến bộ rễ không kịp thích nghi.
Đây là thời điểm cây rất dễ rơi vào trạng thái stress sinh lý.
Không chỉ vậy, mưa đầu mùa còn kéo theo nhiều yếu tố bất lợi khác như độ ẩm tăng cao đột ngột, đất dễ bị yếm khí. Từ đó, ruộng lúa cũng dễ bị ngộ độc hữu cơ, ngộ độc phèn và sâu bệnh tấn công.
Nắng nóng liên tục và mưa kéo dài làm bộ rễ lúa dễ bị ngợp, hoạt động yếu đi, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng. Đặc biệt, những ruộng thoát nước kém, sạ dày, bón đạm cao hoặc có nhiều xác bã hữu cơ chưa phân hủy sẽ càng dễ bị ảnh hưởng nặng hơn khi bước vào giai đoạn giao mùa nắng mưa.
Biểu hiện lúa bị sốc thời tiết đầu mùa mưa
Dấu hiệu sốc thời tiết thường xuất hiện chỉ sau vài ngày mưa lớn. Nếu bà con thăm đồng kỹ sẽ dễ nhận thấy những biểu hiện như:
Lá lúa chuyển vàng nhạt
Lá lúa không còn xanh khỏe như trước mà chuyển sang màu vàng nhạt hoặc xanh nhợt. Một số trường hợp cháy nhẹ đầu lá hoặc mép lá.
Đây là dấu hiệu cho thấy bộ rễ đang hoạt động kém, cây hấp thu dinh dưỡng không hiệu quả.
Lúa chậm phát triển, đẻ nhánh kém
Sau mưa, nhiều ruộng có hiện tượng đứng lúa, cây gần như không phát triển thêm dù màu lá vẫn còn xanh. Đẻ nhánh chậm, chồi mới ra yếu hoặc không đồng đều.
Nếu tình trạng kéo dài, cây sẽ mất sức và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tạo năng suất về sau.
Bộ rễ suy yếu
Khi nhổ cây lên kiểm tra, bà con có thể thấy rễ ít phát triển, rễ có màu thâm đen, có mùi hôi nhẹ hoặc rễ non ra chậm. Đây là dấu hiệu bộ rễ đang bị stress hoặc thiếu oxy do ruộng ngập nước kéo dài.
Gia tăng nguy cơ sâu bệnh
Giai đoạn giao mùa có độ ẩm cao là điều kiện rất thuận lợi cho nhiều đối tượng gây hại phát triển như đạo ôn, khô vằn, rầy nâu, vi khuẩn gây bệnh.
Nếu ruộng lúa đang yếu do sốc thời tiết, khả năng chống chịu sẽ giảm mạnh và sâu bệnh dễ bùng phát nhanh hơn.
Cách giúp lúa phục hồi sau sốc thời tiết
Quản lý nước hợp lý
Sau mưa lớn, bà con nên kiểm tra khả năng thoát nước của ruộng. Không nên để nước ngập quá lâu vì sẽ làm bộ rễ tiếp tục thiếu oxy.
Đối với những ruộng có dấu hiệu ngộ độc hữu cơ hoặc phèn, cần chủ động điều tiết nước để hạn chế ảnh hưởng lên rễ.
Hạn chế bón thừa đạm
Trong giai đoạn cây đang yếu, nên ưu tiên cân đối dinh dưỡng thay vì chỉ tập trung vào đạm.
Có thể bổ sung:
-
Kali giúp cây cứng khỏe
-
Trung vi lượng hỗ trợ phục hồi
-
Các dòng phân bón lá hỗ trợ giảm stress cho cây
Việc phục hồi đúng cách sẽ giúp cây lấy lại sức nhanh hơn và hạn chế thất thoát năng suất.
Theo dõi ruộng thường xuyên
Giai đoạn giao mùa, bà con nên tăng tần suất thăm đồng để phát hiện sớm:
-
Dấu hiệu sâu bệnh
-
Hiện tượng nghẹt rễ
-
Vàng lá bất thường
-
Lúa đứng cây
Càng xử lý sớm, khả năng phục hồi của ruộng lúa càng cao.
Kết luận
Mưa đầu mùa sau thời gian nắng nóng kéo dài là giai đoạn cây lúa rất dễ bị sốc thời tiết và stress sinh lý. Nếu không phát hiện sớm và xử lý đúng cách, ruộng lúa có thể suy yếu nhanh, kéo theo nguy cơ sâu bệnh và giảm năng suất.
Vì vậy, trong thời điểm giao mùa nắng mưa, bà con cần thăm đồng thường xuyên, quản lý nước hợp lý và ưu tiên các giải pháp giúp cây phục hồi an toàn, ổn định sinh trưởng để bảo vệ năng suất cho cả vụ mùa.
__________
BiocropSciences Việt Nam – nơi kết nối đội ngũ Giáo sư, Tiến sĩ, Kỹ sư nông nghiệp và những nhà nông nhiều năm gắn bó ruộng đồng, luôn sẵn sàng đồng hành, chia sẻ và hỗ trợ kỹ thuật thực tế cho nhà nông.
Quý đại lý và nhà nông cần thăm đồng – tư vấn kỹ thuật, xử lý tình huống thực tế ngoài đồng nhắn tin trực tiếp qua trang BiocropSciences Việt Nam hoặc vui lòng liên hệ 0768 868 999 để được hỗ trợ nhanh chóng và tận tâm.
