Lép vàng vi khuẩn - mối nguy âm thầm làm giảm năng suất lúa
Trong những năm gần đây, bệnh lép lép hạt do vi khuẩn (hay còn gọi là lép vàng vi khuẩn, bắn máy bay) đang trở thành nỗi lo của nhiều nhà nông, đặc biệt trong các vụ Hè Thu và Thu Đông có thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều.
Bệnh làm giảm tỷ lệ hạt chắc, ảnh hưởng trực tiếp đến năng và chất lượng hạt lúa. Vậy bệnh lép vàng vi khuẩn xuất hiện do đâu, nhận biết như thế nào và cần xử lý ra sao để bảo vệ năng suất cuối vụ?
Nguyên nhân gây bệnh lép lép hạt do vi khuẩn
Bệnh do vi khuẩn Burkholderia glumae gây ra. Vi khuẩn có thể tồn tại trên hạt giống nhiễm bệnh, trong tàn dư thực vật, rơm rạ sau thu hoạch hoặc trong đất canh tác qua nhiều vụ liên tiếp.
Khi gặp điều kiện thuận lợi, vi khuẩn phát triển mạnh và tấn công cây lúa, đặc biệt trong giai đoạn làm đòng - trổ bông, làm hạt lúa không vào gạo được, gây ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng hạt gạo.
Dấu hiệu nhận biết bệnh lép vàng vi khuẩn trên lúa
Gây hại trên bông lúa
Đây là triệu chứng phổ biến và dễ nhận biết nhất. Lúc này, một phần hoặc toàn bộ nhánh gié sẽ bị lép, vỏ trấu vẫn giữ màu vàng hoặc chuyển màu xanh nhạt bất thường.
Ở giai đoạn vào hạt, các hạt bị bệnh sẽ không vào chắc, khi bóc vỏ trấu sẽ thấy phần nội nhũ bị thối hoặc chuyển màu nâu đen.
Ở giai đoạn lúa chín,các nhánh gié khỏe chứa hạt chắc sẽ cong xuống do trọng lượng hạt. Trong khi đó, những nhánh gié bị lép vẫn đứng thẳng vì hạt rất nhẹ.
Ảnh. Lép vàng vi khuẩn trên lúa
Gây hại trên cây mạ
Lép vàng vi khuẩn không chỉ gây hại trên các trà lúa ở giai đoạn đòng - trổ, mà còn gây hại ở các giai đoạn mạ.
Trong điều kiện nhiễm bệnh nặng từ hạt giống, bẹ lá sẽ bị thối nâu, mô cây nhũn nước, khiến cây mạ còi cọc hoặc chết sớm. Điều này làm giảm mật độ cây ngay từ đầu vụ và ảnh hưởng đến khả năng đẻ nhánh về sau.
Bệnh lép vàng vi khuẩn lây lan như thế nào?
Vi khuẩn có khả năng tồn tại trong thời gian dài trên hạt giống và tàn dư cây trồng nhiễm bệnh. Ngoài ra, nguồn bệnh còn có thể lưu tồn trong đất thông qua rơm rạ của vụ trước. Vì vậy, việc xử lý kỹ rơm rạ sau thu hoạch và vệ sinh đồng ruộng trước khi xuống giống là biện pháp quan trọng giúp giảm áp lực nguồn bệnh cho vụ tiếp theo.
Trong quá trình sinh trưởng, vi khuẩn tồn tại ở bẹ lá, cổ lá cờ và phát triển âm thầm trên cây lúa. Khi lúa bắt đầu trổ bông, vi khuẩn xâm nhập vào bông lúa, gây thối nội nhũ, làm hạt không thể tích lũy tinh bột để vào chắc.
Vi khuẩn lây lan chủ yếu thông qua:
-
Nước mưa bắn từ cây bệnh sang cây khỏe.
-
Gió mạnh làm các bông lúa cọ xát vào nhau.
-
Nước tưới trên đồng ruộng.
-
Hoạt động đi lại trong ruộng khi lá và bông lúa còn ướt.
Do đó, chỉ cần một số bông nhiễm bệnh ban đầu, bệnh có thể nhanh chóng lan rộng trên toàn ruộng nếu gặp điều kiện thuận lợi.
Điều kiện thuận lợi cho bệnh phát triển
Bệnh lép vàng vi khuẩn thường bùng phát mạnh khi:
Thời tiết nóng ẩm
Nhiệt độ từ 30 - 35°C kết hợp với độ ẩm cao là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn phát triển. Đây cũng là lý do bệnh thường xuất hiện nhiều trong vụ Hè Thu và Thu Đông.
Mưa nhiều trong giai đoạn trổ
Mưa kéo dài làm tăng khả năng phát tán vi khuẩn giữa các bông lúa, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho quá trình xâm nhiễm.
Bón thừa đạm
Ruộng lúa bón nhiều đạm thường có lá xanh đậm, tán lá rậm, bộ lá mềm và dễ đổ ngã. Điều này làm tăng độ ẩm trong tán lúa, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và gây bệnh.
Tác hại của bệnh lép vàng vi khuẩn
Nếu không được quản lý kịp thời, bệnh có thể gây:
-
Tăng tỷ lệ hạt lép.
-
Giảm trọng lượng hạt.
-
Giảm năng suất thu hoạch.
-
Giảm chất lượng thương phẩm.
-
Gia tăng nguồn bệnh cho vụ tiếp theo.
Ở những ruộng nhiễm nặng trong điều kiện thời tiết bất lợi, thiệt hại năng suất có thể rất đáng kể.
Ảnh. Bệnh lép vàng vi khuẩn gây hại trên lúa
Biện pháp phòng ngừa bệnh lép lép hạt do vi khuẩn
Sử dụng giống sạch bệnh
-
Không sử dụng giống từ ruộng đã bị lép vàng nặng.
-
Chọn nguồn giống có chất lượng và tỷ lệ nảy mầm cao.
Xử lý hạt giống trước gieo sạ
Xử lý giống giúp giảm nguy cơ mang mầm bệnh từ đầu vụ và tăng sức sống cây con.
Vệ sinh đồng ruộng
-
Thu gom hoặc xử lý rơm rạ sau thu hoạch.
-
Cày vùi tàn dư thực vật đúng kỹ thuật.
-
Hạn chế lưu tồn nguồn bệnh giữa các vụ.
Bón phân cân đối
-
Không lạm dụng phân đạm.
-
Tăng cường kali và silic để giúp cây cứng khỏe.
-
Quản lý dinh dưỡng hợp lý theo từng giai đoạn sinh trưởng.
Theo dõi sát giai đoạn trổ
Giai đoạn lúa trổ là thời điểm nhạy cảm nhất đối với bệnh lép vàng vi khuẩn. Nhà nông cần thường xuyên kiểm tra đồng ruộng và chủ động áp dụng các giải pháp phòng ngừa khi điều kiện thời tiết bất lợi xuất hiện.
Giải pháp quản lý bệnh lép vàng vi khuẩn cùng G-START 200WP
Khi ruộng lúa có nguy cơ nhiễm bệnh hoặc xuất hiện các triệu chứng ban đầu, nhà nông cần áp dụng giải pháp quản lý kịp thời nhằm hạn chế sự phát triển và lây lan của vi khuẩn.
G-START 200WP là giải pháp toàn diện từ BiocropSciences Việt Nam giúp quản lý bệnh lép vàng vi khuẩn trên lúa.
Ưu điểm nổi bật của G-START 200WP
-
Đặc trị bệnh lép vàng vi khuẩn, vi khuẩn sọc trong trên lúa
-
Ngăn chặn tức thời sự lây lan của vết bệnh trên đồng ruộng
-
Ức chế vi khuẩn kháng thuốc
-
Tính nội hấp và tiếp xúc cao, bảo vệ cây lúa toàn diện
-
Tăng tỉ lệ hạt chắc, tăng năng suất cây trồng.
Ảnh. G-Start 200WP - giải pháp quản lý hiệu quả lép vàng vi khuẩn
Để đạt hiệu quả cao nhất, nhà nông nên sử dụng sản phẩm theo đúng hướng dẫn kỹ thuật và kết hợp đồng bộ với các biện pháp canh tác phòng bệnh.
Lép lép hạt do vi khuẩn (lép vàng) là bệnh nguy hiểm có khả năng làm giảm mạnh năng suất và chất lượng lúa nếu không được phát hiện sớm. Việc sử dụng giống sạch bệnh, quản lý đồng ruộng tốt, bón phân cân đối và chủ động áp dụng các giải pháp phòng ngừa trong giai đoạn trổ là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế thiệt hại.
Chủ động quản lý bệnh từ sớm chính là chìa khóa giúp nhà nông bảo vệ bông lúa khỏe mạnh, tăng tỷ lệ hạt chắc và hướng đến một vụ mùa thắng lợi.
__________
BiocropSciences Việt Nam – nơi kết nối đội ngũ Giáo sư, Tiến sĩ, Kỹ sư nông nghiệp và những nhà nông nhiều năm gắn bó ruộng đồng, luôn sẵn sàng đồng hành, chia sẻ và hỗ trợ kỹ thuật thực tế cho nhà nông.
Quý đại lý và nhà nông cần thăm đồng – tư vấn kỹ thuật, xử lý tình huống thực tế ngoài đồng nhắn tin trực tiếp qua trang BiocropSciences Việt Nam hoặc vui lòng liên hệ 0768 868 999 để được hỗ trợ nhanh chóng và tận tâm.